İçeriğe atla
4 Kasım 2026, Çarşamba
Ekonomi

Müşterinin teknik terim bilmediği anlar için yapay zeka mağaza veritabanına bağlanıyor

Yapay zeka modellerini doğrudan e-ticaret sitelerinin doğrulanmış katalog ve stok sistemlerine bağlayan Fiberport, Ticaret Bakanlığı verilerine göre 4,57 trilyon liraya ulaşan pazarda yeni bir alışveriş altyapısı sunuyor.

Müşterinin teknik terim bilmediği anlar için yapay zeka mağaza veritabanına bağlanıyor
Paylaş

İnternet alışverişlerinde kullanıcıların ürünlerin net adını, stok kodunu ya da teknik parametrelerini bilmediği durumlarda devreye giren yeni sistem, doğal dille yapılan tarifleri mağaza kataloğundaki doğrulanmış ürün özellikleriyle eşleştiriyor. Söz konusu modelde yapay zeka asistanı, aranan ürüne dair bilgiler eksik kaldığında uyumluluk hakkında varsayım üretmekten kaçınıyor; doğrudan müşteriye model, ebat veya kullanım yeri gibi eksik detayları soruyor. Fiyat, stok ve indirim bilgileri geçmiş diyalog hafızasından değil, anlık olarak satıcının kendi veri tabanından temin ediliyor.

Bu altyapıyı geliştiren Fiberport, hayata geçirdiği ChatGPT e-ticaret entegrasyonu çözümünü salt bir sohbet mekanizması değil, mağazanın canlı stok ve fiyat verileriyle haberleşen bir e-ticaret köprüsü olarak konumlandırıyor. Şirket, yapay zeka platformları üzerinden satın alma yolculuğunu başlatan Türkiye’nin ilk yazılım firması olduğunu duyuruyor. Söz konusu teknoloji, Ticaret Bakanlığı verileri uyarınca 2025 senesinde yüzde 52,2 oranında büyüme yakalayarak 4,57 trilyon lira düzeyine ulaşan ve dolar bazında yüzde 29 artışla 115 milyar doları geride bırakan yerli e-ticaret pazarındaki satıcılara odaklanıyor.

Sohbet içi ödeme yerine sepete taşıyıp mağazada tamamlama yaklaşımı

Yeni hizmetin benimsediği ödeme mantığı küresel teknoloji şirketlerinin aldığı kararlarla tam uyum gösteriyor. OpenAI, Mart 2026’da ChatGPT platformundaki Instant Checkout özelliğinin ilk sürümünün gereken esnekliği sunamadığını duyurmuş, satıcıların kendi ödeme adımlarını devreye sokmasına imkan tanıyarak ağırlığı ürün keşif süreçlerine vermişti. Benzer şekilde Google da Ocak 2026 döneminde Shopify ortaklığında geliştirdiği Universal Commerce Protocol (UCP) standardını ilan ederek Gemini ve AI Mode üzerinden ödeme altyapısını ilk olarak ABD’deki belirli satıcıların kullanımına sundu.

Fiberport ise Türkiye pazarında faaliyet yürüten e-ticaret işletmeleri için doğrudan sohbet içinde ödeme almayı beklemek yerine ürün arama, filtreleme ve sepet oluşturma evrelerini yapay zekaya devreden, nihai ödeme adımını mağaza kasasında bırakan çalışma modelini öneriyor. Firma benimsediği stratejiyi "Ürünü beraber seçelim, kasada bildiğiniz güvenli ödeme ekranına geçelim" yaklaşımıyla açıklıyor. Bu çerçevede sanal POS yapılandırması, kargo metotları, teslimat adresleri ve faturalandırma aşamaları satıcının mevcut düzeninde işlemeye devam ediyor.

İlgili satıcı hesabı, faaliyette bulunulan ülke ve ödeme aracı kuruluşu imkan verdiğinde alışverişin bir kısmının sohbet ekranında yapılması alternatif bir seçenek olarak masada duruyor. Fiberport bunun basit bir API anahtarı ekleme işlemi olmadığını; ödemenin doğrulanması, siparişin sisteme düşmesi, hatalı işlemler, iptal ve iade senaryolarının baştan sona test edilmesini gerektirdiğini hatırlatıyor. Claude, ChatGPT, Google Gemini, Perplexity ve Microsoft Copilot gibi sistemlerin veri ve ödeme entegrasyon kabiliyetleri farklılık gösterdiği için her mağazanın kapsamı uygulanan teknolojiye, ülkeye ve banka anlaşmalarına göre tayin ediliyor. Şirket bu platformları hazır ortaklıklar olarak değil, incelenen entegrasyon sahaları olarak değerlendiriyor.

Sistem aracılığıyla sunulan fonksiyonlar şu maddelerden meydana geliyor:

  • Ürün arama ve karşılaştırma. Ürün adı, kategori, marka, teknik özellik ya da kullanım amacına göre arama yapılıyor. Karşılaştırmalar yalnızca katalogda gerçekten bulunan bilgilerle hazırlanıyor, eksik veri gizlenmiyor.
  • Güncel fiyat, stok ve müşteriye özel koşullar. Fiyat, para birimi, kampanya ve stok için mağaza sistemi esas alınıyor. Bayiye özel iskonto, asgari sipariş ve farklı fiyat listeleri müşterinin kimliği ve yetkisi doğrulandıktan sonra uygulanıyor.
  • Sepet hazırlama. Desteklenen bağlantılarda seçilen ürün ve adetlerle sepet oluşturuluyor. "Şundan iki tane daha ekle" gibi devam istekleri aynı alışveriş bağlamında karşılanıyor.
  • Sipariş, kargo ve iade talepleri. Müşteri doğrulaması ve izinler uygunsa sipariş durumu ve kargo takibi ilgili sistemin kaydıyla yanıtlanıyor. İade talebini kaydetmek ile para iadesini gerçekleştirmek ayrı yetkiler olarak tutuluyor.

Yerli e-ticaret ekosistemine has ticari gereklilikler de entegrasyonda dikkate alınıyor. Türk lirası cinsinden fiyatlamalar, KDV dahil veya hariç gösterimler, taksit seçenekleri, banka havalesi indirimleri, kargo muafiyet limitleri ve kurumsal fatura alanları satıcının kendi operasyon kurallarından besleniyor. Yapay zeka sistemi kendi inisiyatifiyle indirim, taksit veya sevkiyat tarihi belirlemiyor. PayTR, iyzico ve doğrudan banka sanal POS sistemleri yürürlükteki protokollere göre inceleniyor ve müşterinin kredi kartı bilgileri sohbet akışına asla yazdırılmıyor. Sipariş onayı ödeme sayfasının yüklenmesiyle değil, finansal kuruluşun sağladığı sunucu doğrulamasıyla veriliyor. Müşterinin web sayfasında geri gitmesi ya da internet bağlantısının kesilmesi hallerinde mükerrer tahsilat yaşanmaması için tekilleştirme mekanizmaları kuruluyor.

E-ticaret altyapısını koruyarak aşamalı geçiş sağlama

Yapılan entegrasyon çalışması mağazaların kurulu altyapılarını değiştirmesini gerektirmiyor. Ticimax, ikas, Shopify, WooCommerce, T-Soft veya tamamen özel yazılmış e-ticaret platformlarında öncelikle API yetkileri, lisans paket izinleri, hız limitleri ve sepet veri akışları denetleniyor. Fiberport, bahsi geçen altyapı isimlerinin her biri için hazır ve onaylanmış standart bir eklenti bulunduğu anlamı taşımadığını, fizibilite incelemesinin çerçevesini çizdiğini ifade ediyor. Ürün bilgilerinin ayrı bir yazılımda, depo envanterinin farklı bir ortamda ve siparişlerin Excel dosyalarında takip edildiği işletmelerde önce ana veri kaynağının hangisi olacağı kesinleştiriliyor. Yanlış stok veya eski fiyat bilgisini yapay zekayla hızlıca sunmanın bir fayda sağlamayacağını belirten şirket; ERP, muhasebe, ambar ve lojistik bağlantılarını eş zamanlı ele alıyor.

Süreçte bahsi geçen ticaret protokolleri farklı amaçlara hizmet ediyor:

Protokol · Geliştiren · Görevi

MCP (Model Context Protocol) · Anthropic · Uygun bir yapay zeka istemcisinin ürün sorgulama ya da sepet hazırlama gibi belirli araçları çağırabilmesini sağlayan bağlantı katmanı

ACP (Agentic Commerce Protocol) · OpenAI ve Stripe · ChatGPT ticaret entegrasyonlarında katalog ve satın alma sözleşmelerini tanımlayan açık standart

UCP (Universal Commerce Protocol) · Google, Shopify ile birlikte · Sepet, kimlik bağlama ve ödeme gibi ticaret yeteneklerini ortak bir yapıda sunmaya yönelik açık standart

Güvenlik tarafında katalog taraması yapan araçla finansal işlem ve iade yapan aracın yetki sınırları tamamen ayrılıyor. OAuth entegrasyonu, oturum izolasyonları, hız sınırlandırmaları ve sistem logları devreye sokulurken API anahtarları asla istemci tarafına taşınmıyor. Mükerrer siparişleri önlemek amacıyla idempotency anahtarları, webhook imza doğrulamaları ve otomatik yeniden deneme kuralları işletiliyor. Katalog metinlerine dışarıdan eklenen komutlar ise sistem tarafından bir yetkilendirme olarak kabul edilmiyor.

Fiberport geliştirdiği bu modeli dört ana işletme yapısı için öncelikli görüyor:

  • Yedek parça ve teknik ürün satıcıları. "Bende şu model var, hangi parça uyar?" sorusunu ürün kimliği ve doğrulanmış uyumluluk kayıtlarıyla yanıtlamak isteyen işletmeler.
  • Bayiye ve toptan satış yapan işletmeler. Müşteriye özel fiyat listeleri, asgari adet ve teklif süreçlerini yetkiyle yönetmek isteyenler. Bu senaryoda her konuşmanın kartla ödemeyle bitmesi gerekmiyor, doğrulanmış bir teklif talebi de geçerli sonuç sayılıyor.
  • Geniş ürün kataloğu olan mağazalar. Müşterinin filtrelerde kaybolmadan ölçü, özellik ve kullanım amacıyla ürün bulmasını isteyenler.
  • Yoğun satış sonrası soru alan işletmeler. Sipariş ve kargo sorularını doğrulanmış kayıtlarla yanıtlamak, gerektiğinde konuşmayı insan ekibe aktarmak isteyenler.

Katalog içeriği eksik ya da parçalı olan firmalarda kurulum doğrudan yapay zeka bağlantısıyla değil, ürün özelliklerinin ve stok kimliklerinin temizlenmesiyle başlatılıyor. Hizmetin referans projesi olarak konumlandırılan MakineUstası çalışması bu hazırlık aşamasını somutlaştırıyor. Fiberport’un 2019 yılından itibaren yürüttüğü hırdavat ve elektrikli el aletleri projesinde makine modelleri, teknik parçalar ve uyumlu yedek parçalar merkezi olarak eşleştiriliyor. Yapay zeka katalog entegrasyonu bu yapılandırılmış veri altyapısıyla çalışıyor.

Kurulum süreçleri aşamalı bir pilot planıyla ilerliyor:

  • Mevcut mağazanın altyapısı, kataloğu, stok kaynağı, ödeme kuruluşu, hedef ülkesi ve kullanıcı senaryosu inceleniyor.
  • Eksik özellikler, varyantlar, eski fiyatlar ve ürün kimliği sorunları belirleniyor.
  • Sınırlı bir ürün grubunda gerçek müşteri sorularıyla arama ve öneri doğruluğu test ediliyor.
  • Sepet ve ödeme bağlantısı test ödeme ortamında doğrulanıyor, gerçek satışa geçiş ayrıca onaylanıyor.
  • Yayına alınan sistem için hata izleme, katalog güncellemeleri, maliyet sınırları ve platform sürüm değişikliklerini kapsayan bakım düzeni kuruluyor.

Performans kriteri yalnızca sohbet adedi üzerinden takip edilmiyor; ürünün tespiti, sepete eklenmesi, ödemenin açılması ve siparişin doğrulanması süreçleri eksiksiz izleniyor, tahsilatı bitmeyen adımlar başarıya dahil edilmiyor. Fiberport, teknik kurulumun yapılmasının ChatGPT veya Google Gemini tarafında ürünlerin doğrudan önerileceği ya da satılacağı garantisini içermediğini belirtiyor. Çalışmanın bütçesi ve süresi ise verinin kalitesi, mevcut yazılımın imkanları ve hedeflenen güvenlik düzeyine göre belirleniyor. İlgili çözümler hakkında bilgi almak isteyenler fiberportglobal.com adresini ziyaret edebiliyor. Starline Yapay Zeka Yazılım ve Uzay Teknolojileri A.Ş.’nin 26 yıllık sektör deneyimine sahip markası, teknik servis yazılımlarından RAG destekli kurumsal arama çözümlerine kadar geniş bir yelpazede hizmet sağlamayı sürdürüyor.

Konuyla İlgili

Ekonomi Bölümünden

Öne Çıkanlar

  1. Erdoğan, TDT Zirvesi’nin kapanışında Dede Korkut duasına yer verdi
  2. Osmaniye’de Cumhuriyetin 103. Yılı Onuruna Kabul Töreni Düzenlendi
  3. Mersin-Gaziantep Hızlı Trenle 2 Saat 15 Dakikaya İnecek
  4. İzmir’de 40 Düzensiz Göçmen ve 3 Göçmen Kaçakçısı Şüphelisi Yakalandı