TÜBA Üyesi Koyuncu, İstanbul’da Türkiye-İtalya Tarih ve Bilim Diplomasisini Anlattı

TÜBA Üyesi Prof. Dr. İsmail Koyuncu, TÜBA Başkanı Prof. Dr. Muzaffer Şeker adına İstanbul’da Palazzo di Venezia’da düzenlenen “Türkiye-İtalya Ekonomik ve Ticari İlişkileri: Tarihsel Perspektif” başlıklı etkinliğe katıldı. Programın açılışında İtalya’nın Türkiye Büyükelçisi Giuseppe Manzo ile Koyuncu protokol konuşmaları yaptı.

Tarihsel Bağlar ve Ortak Çalışma Alanları

Koyuncu, iki ülke arasındaki ilişkilerin bugünkü diplomatik temaslar ve ticari anlaşmalarla sınırlı olmadığını; Akdeniz’in ortak geçmişi, yüzyıllara yayılan ticaret ağları ve kültürel etkileşimlerle beslenen çok katmanlı bir tarihe dayandığını vurguladı. Osmanlı dönemi kapitülasyonlarından 19. yüzyıl ticari ve finansal bağlarına, 20. yüzyılın siyasi ve ekonomik dönüşümlerinden günümüz iş birliklerine uzanan süreci ele aldı. Türkiye ile Avrupa Ekonomik Topluluğu arasında 1963’te imzalanan Ankara Anlaşması’nı bu ilişkilerin önemli dönüm noktalarından biri olarak niteledi.

Koyuncu, TÜBA tarafından yayımlanan “Reports of the Italian Ambassadors (1512–1789)” eserine de dikkat çekti. Venedik ve Vatikan arşivlerindeki belgelerle hazırlanan çalışmanın Osmanlı-İtalyan ilişkilerinin siyasi, ekonomik, sosyal ve kültürel boyutlarına ışık tuttuğunu belirtti.

Akademik ve Bilimsel İş Birlikleri

Koyuncu, Roma’da katıldığı Avrupa Birliği destekli Water4All projesinden söz etti. Projede atık suyun geri kazanımı ve uzun vadeli etkileri üzerine araştırmalar yapıldığını aktardı. İtalyan ortaklarla yeni proje önerileri sunduklarını belirten Koyuncu, üniversiteler, bilim akademileri ve araştırma merkezleri arasındaki iş birliklerinin artırılması gerektiğini ifade etti. TÜBA’nın İtalya’daki Accademia Nazionale dei Lincei ile ilişkilerine ve iki ülkenin bilim akademileri arasında imzalanan mutabakat muhtırasına da değindi.

Bilim diplomasisinin ülkeler arası ilişkileri güçlendiren temel araçlardan biri olduğunu vurgulayan Koyuncu, iklim değişikliği, su kaynaklarının korunması, enerji güvenliği, sürdürülebilir üretim, dijital dönüşüm ve yapay zekâ gibi küresel sorunların uluslararası bilimsel iş birlikleriyle ele alınacağını söyledi. Bu çerçevede TÜBA’nın ev sahipliğinde 19-20 Mart 2027’de İstanbul’da düzenlenmesi planlanan Dünya Bilim Forumu’na (WSF) da işaret etti.

Oturumlar ve Sunumlar

Açılış konuşmalarının ardından Gaetano Sabatini, modern dönemde ticaret alanındaki Osmanlı kapitülasyonlarını ele aldı. Roma Tre Üniversitesi’nden Giampaolo Conte, 19. yüzyılın ikinci yarısında İtalya ile Osmanlı İmparatorluğu arasındaki ticari ve finansal ilişkileri anlattı. ODTÜ’den Ebru Boyar, geç Osmanlı dönemi İstanbul’unda Guillaume de Bondini ve La Turchia / La Turquie gazetesini sundu. Perugia Yabancılar Üniversitesi’nden Alessandro Albanese Ginammi, İtalya-Türkiye ticari ilişkilerini ve 1963 Ortaklık Anlaşması’nı değerlendirdi. Bruges’teki Birleşmiş Milletler Üniversitesi Bölgesel Entegrasyon Çalışmaları Merkezi’nden Lelio Lapadre ise Avrupa Birliği dış ilişkileri bağlamında iki ülke arasındaki ticaretin mevcut durumunu ve geleceğini paylaştı. Programın kapanış konuşmasını Gaetano Sabatini yaptı.