TÜBA Çalıştayı Yeşil Dönüşümün Ekonomik ve Teknolojik Boyutlarını Değerlendirdi

Türkiye Bilimler Akademisi (TÜBA) tarafından Uşak Üniversitesi ev sahipliğinde düzenlenen “Yeşil Mutabakat Sürecinde Karbon Ekonomisi ve Sürdürülebilir Enerji Politikaları Çalıştayı”nda, yeşil dönüşümün ekonomik etkileri, karbon düzenlemeleri, enerji politikaları ve Türkiye’nin 2053 net sıfır emisyon hedefi bilimsel bir çerçevede ele alındı. Çalıştay, üniversite, kamu ve sanayi iş birliğinin önemini vurguladı.

Yeşil Dönüşümün Kapsamı ve Önemi

Uşak Üniversitesi Recep Tayyip Erdoğan Kongre ve Kültür Merkezi’nde gerçekleştirilen etkinlikte, farklı üniversitelerden akademisyenler, kamu kurumu temsilcileri ve uzmanlar bir araya geldi. Açılış konuşmalarını Uşak Valisi Dr. Serdar Kartal, TÜBA Konsey ve Asli Üyesi Prof. Dr. İsmail Koyuncu, Uşak Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Ahmet Demir ve TÜBA Çevre, Biyoçeşitlilik ve İklim Değişikliği Çalışma Grubu Yürütücüsü Prof. Dr. Mehmet Emin Aydın yaptı. Vali Kartal, küresel dönüşüm sürecinde iklim değişikliği, enerji arz güvenliği ve doğal kaynakların sürdürülebilir kullanımının ekonomik bağımsızlığı etkileyen stratejik meseleler haline geldiğini belirtti. Türkiye’nin 2053 Net Sıfır Emisyon Hedefi ve Yeşil Kalkınma Devrimi vizyonuyla kapsamlı bir dönüşüm sürecini sürdürdüğünü vurgulayan Kartal, Uşak’ın sanayisi ve geri dönüşümdeki birikimiyle bu hedeflere katkı sunabileceğini ifade etti. Uşak’ta yılda yaklaşık 1 milyon ton atığın ekonomiye kazandırıldığını ve Türkiye’deki rejenere iplik üretiminin yaklaşık yüzde 70’inin şehirde yapıldığını kaydetti.

Bilim ve Teknolojinin Rolü

Prof. Dr. İsmail Koyuncu, yeşil dönüşümün sanayi, ticaret, enerji, tarım ve teknolojiyi kapsayan kapsamlı bir değişim süreci olduğunu belirtti. Bu hedeflere ulaşmak için bilimsel bilgiye, teknolojik kapasiteye, nitelikli insan kaynağına ve güçlü kurumsal yapılara ihtiyaç duyulduğunu vurguladı. Koyuncu, yenilenebilir enerji, enerji depolama, yeşil hidrojen ve karbon yakalama gibi alanların bilimin doğrudan katkı sunacağı konular olduğunu söyledi. Avrupa Birliği ile ekonomik ilişkiler ve küresel tedarik zincirlerindeki konum nedeniyle düşük karbonlu üretimin Türkiye için stratejik önem taşıdığını belirten Koyuncu, Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması’nın (SKDM) üretim süreçlerinin modernizasyonu ve enerji verimliliğinin artırılmasıyla Türkiye’nin rekabet gücünü yükselten bir fırsata dönüştürülebileceğini ifade etti.

Sürdürülebilir Kalkınma ve Fırsatlar

Rektör Prof. Dr. Ahmet Demir, yeşil dönüşümün enerjiden sanayiye hayatın hemen her alanını etkileyen bir değişim olduğunu ve bu değişimin merkezinde bilim, sürdürülebilirlik ve dönüşüm kavramlarının yer aldığını aktardı. Demir, bu fırsatı değerlendirebilmek için bilimsel bilgiye, nitelikli insan kaynağına, teknoloji geliştirme kapasitesine ve üniversite-sanayi iş birliğine yatırım yapılması gerektiğini belirtti. Üniversitelerin karbon ayak izini azaltmaya yönelik araştırmalar yürütmesi, enerji verimliliğini geliştiren teknolojiler üretmesi ve sürdürülebilir üretim modellerinin yaygınlaşmasına katkı sağlaması gerektiğini söyledi. Uşak Üniversitesi olarak bu doğrultuda eğitim, araştırma ve toplumsal katkı faaliyetlerini geliştirmeyi önemsediklerini dile getirdi.

Karbon Ekonomisi ve Küresel Rekabet

TÜBA Asli Üyesi Prof. Dr. Mehmet Emin Aydın, karbon ekonomisinin küresel üretim ve ticaret sisteminde belirleyici hale geldiğini, üretim maliyetlerini, finansmana erişimi ve ülkelerin rekabet gücünü etkilediğini belirtti. Avrupa Yeşil Mutabakatı ve SKDM’nin küresel ticaret kurallarını yeniden şekillendirdiğini kaydeden Aydın, Türkiye’nin 2053 net sıfır emisyon hedefinin kalkınma ve refah hedefleriyle birlikte değerlendirilmesi gerektiğini söyledi. Ulusal düzeyde oluşturulacak doğru bir Emisyon Ticaret Sistemi ve Yeşil Taksonomi’nin yerli yeşil dönüşümün finansmanına katkı sağlayabileceğini işaret etti. Döngüsel ekonominin kaynak verimliliği ve sürdürülebilir üretim açısından önemine değinen Aydın, Uşak’ın tekstil atıklarının geri dönüştürülmesindeki birikimiyle bu alanda önemli bir uygulama örneği sunduğunu vurguladı. Enerji dönüşümünün yalnızca yenilenebilir enerji kapasitesinin artırılmasından ibaret olmadığını, enerji depolama sistemleri, akıllı şebekeler, yeşil hidrojen ve nükleer enerji gibi konuların Türkiye’nin enerji arz güvenliği açısından önemine değindi.

Çalıştayın Gündemi ve Değerlendirmeler

Çalıştayın açılış konferansında Prof. Dr. Halil Hasar, Avrupa Birliği’nin iklim politikaları, Türkiye’nin Avrupa Yeşil Mutabakatı’na uyum süreci ve ulusal iklim politikalarını değerlendirdi. İki gün süren oturumlarda düşük karbonlu ekonomiye geçişin etkileri, döngüsel ekonomi modeli, kaynak verimliliği, SKDM’nin Türkiye’nin dış ticaretine etkileri ve ulusal karbon fiyatlandırma stratejileri ele alındı. Enerji depolama teknolojileri, akıllı şebekeler, dağıtık enerji kaynakları ve Türkiye’nin denizüstü rüzgâr enerjisi potansiyeli üzerinde duruldu. Yeşil hidrojen ekonomisi, nükleer enerji, endüstriyel karbonsuzlaşma ve yapı sektörünün yeşil dönüşümü gibi konular da tartışıldı. Çalıştayın son bölümünde yeşil taksonomi, sürdürülebilir yatırım, iklim finansmanı ve yapay zekânın enerji ve sürdürülebilir kalkınma boyutları değerlendirildi. Türkiye’nin 2053 net sıfır yol haritasına ilişkin sektörel emisyon azaltım senaryoları ve politika seçenekleri de görüşüldü.